ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ‘‘ਮੈਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਜਰ ਹਾਂ; ਗਊਆਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਕਾਮਧੇਨੁ ਹਾਂ;ਮੈਂ ਕਾਮਦੇਵ (ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਦੇਵਤਾ), ਜਨਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹਾਂ; ਸੱਪਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਮੈਂ ਵਾਸੁਕੀ ਹਾਂ (10.28)। ਜਲ-ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਵਰੁਣ ਹਾਂ; ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਯਮਰਾਜ ਹਾਂ (10.29)। ਮੈਂ ਦੈਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਹਾਂ; ਮਾਪਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਸਮਾਂ ਹਾਂ’’ (10.30)

ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਮੈਂ ਮੌਤ ਹਾਂ ਤੇ ਹੁਣ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਾਮਦੇਵ। ਇਸ ਲਈ ਕੁਝ ਸਖ਼ਤ ਸਮੀਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਅੜਿੱਕਾ ਹੈ ਸਾਡੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਜਾਂ ਮਾੜੀ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਜਨਮ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਅਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਬੁਰਾ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ।

ਹਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਜੀਵਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ’ਇੱਛਾ’ ਹੈ ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੱਲ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਊਰਜਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਊਰਜਾ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਭਗਤੀ (ਭਗਤੀ) ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯਮਰਾਜ (ਮੌਤ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ) ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੌਤ ਆਤਮਾ (ਆਤਮਾ) ਦੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਹੀਣ ਹੈ, ਇਹ ਬਾਹਰੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਮੌਤ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਡਰ ਜਾਂ ਮਿਹਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਮੋਹ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੁਣ ਹਨ।

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੈਂਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਬਣਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੋਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਟੁਕੜਾ ਹੀਰਾ ਬਣਨ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਹਾਲਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਵੀ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਔਕੜਾਂ (ਊਰਜਾ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਜੋ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਉਪਲਬਧ ਹੈ - ਉਹ ਹੈ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮੌਜੂਦਾ ਪਲ। ਸਮਾਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੀ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਕੋਈ ਭਾਵੇਂ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਅਮੀਰ ਜਾਂ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋਵੇ।

ਜੀਵਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਜੋ ਬਾਹਰੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਉਹੀ ਹੈ।

https://epaper.jagbani.com/clip?2408305